Berichten

ecologische moestuin in maart nieuw begin

Biologische Moestuin

De bio Moestuin

Groenten

Eindelijk kan je beginnen met zaaien en bonen leggen. Heerlijk begin van het moestuin jaar! 

  • Zaai prei, bietjes en komkommers onder vliesdoek of in de koude bak. 
  • Leg erwten en capucijners langs gaas, jute netten of zoals in de oude moestuinen bij berkentakken die verticaal in de grond gestoken zijn. 
  • Leg tuinbonen in een rij en zet er berkentakken omheen zodat ze voldoende steun hebben als ze groter groeien. 
  • Artisjokken kan je nu zaaien op een vaste plek in de moestuin.
  • Asperges kan je nu planten als je voldoende ruimte hebt in je moestuin. 
  • Als de grond niet te nat is kan je nu ook zaaien: pastinaak, wortels en radijsjes in regenboogkleur. 
  • Heb je de vroege biologisch aardappels als in huis? Leg vroege aardappels in eierdozen op een lichte plek zodat ze gaan uitlopen. Zodra ze uitlopen kan je ze poten. Wees voorzichtig dat de uitlopers niet afbreken.  
  • Leg sjalotten, knoflook in eierdozen op een koele maar lichte plaats zodat ze gaan uitlopen. Over een maand kan je ze in de moestuin planten. Knoflook is antibacterieel en goed om vlakbij de aardappels en rondom de kolen te planten. 

Fruit

  • Zorg bij vorst voor het beschermen van de fruitbloesem. Fruitkwekers zetten watersproeiers aan zodat de bloesem beschermd wordt door een laagje bevroren water. Je kunt ook de boom ook in fleecedoek verpakken. 
  • Je kunt nog steeds fruitboompjes en hagen planten met kale wortel tot half maart. Dat scheelt veel geld.

In de tuinkas

  • Een goed begin van het nieuwe tuinjaar is de kas opruimen en schoonmaken zodat je klaar bent om te gaan zaaien. 
  • Haal compost in de tuinkas zodat die kan opwarmen zodat je eerder kunt beginnen met zaaien. 
  • Als je binnen gaat kweken met warmtematjes dan kan je nu beginnen met het meten en bijhouden van de minimum en maximumtemperaturen in de kas. 

Sla en kruiden

  • Zaai pluksla mesclun en rucola. Over 6 weken kan je de eerste sla oogsten. Dan kan je ook een paar sla blaadjes voorzichtig met de achterkant van een lepeltje uit de grond lichten en uitzetten als slaplantje zodat ze tot kroppen sla kunnen uitgroeien. 
  • Je kunt nu ook kruiden zaaien zoals platte peterselie en koriander in goten afgedekt met vliesdoek. 
  • venkel en dille kan je nu zaaien in een kasje of koude bak. 
  • Zaai kervel, bieslook en salie direct ter plekke.
  • De in de nazomer genomen stekken van rozemarijn, tijm, dragon en munt verpotten naar een grotere pot. 
  • Grote pollen bieslook kan je nu uitsteken en scheuren en zo vermeerderen en uitplanten in de grond verrijkt met compost.

Oogsten

Dit is wat je kunt oogsten en bereiden dit jaar of volgend jaar in deze tijd van het jaar:

  • Kolen: paarse en groene spruitjes, rode en witte kool, paarse en groene boerenkool, bloemkool, paarse en groene broccoli 
  • Wortels: aardperen en pastinaak
  • Wintersalade plukken en topjes van erwtenplantjes 
  • Eetbare bloemen: wilde viooltjes en sleutelbloemen
  • Bladgroenten: snijbieten, winterspinazie
  • Stengels: prei
  • Kruiden: rozemarijn, tijm 

In mijn moestuin zijn de kolen en bieten opgegeten door een hert. de wilde viooltjes en sleutelbloemen zijn nog niet in bloei, de bieten en spinazie zijn op, de prei ook!

 

Schijnhazelaar

Februari in je tuin

TuinTips voor februari

Bereid je voor op het nieuwe tuinseizoen. Maak een plannetje en koop of bestel biologische zaden en biologische compost die je de komende maanden nodig hebt. Ik zet nu al in mijn agenda wanneer ik wat wil doen in mijn (moes)tuin.

Plukbloemen 

Bestellen, zaaien en kweken 

  • Als je vroeg in het jaar snijbloemen wilt hebben dan kan je nu al beginnen met zaaien in je kasje in zaaibakken en bloempotjes. Als je geen kasje hebt gebruik dan een vensterbank kasje.  
  • Een paar van mijn favoriete snijbloemen zijn:  Kantbloem – Ammi majus, Anethum graveolens – Dille, Calendula officinalis ‘Indian Prince’ – Goudsbloem (bijenplant), Cerinthe major ‘Purpurescens’ – Grote wasbloem (bijenplant) en alle soorten Scabiosa – Duifkruid (bijenplant). 
  • Plukbloemen die je goed kunt drogen zodat je de hele winter kleurrijke boeketten in je huis hebt: Zinnia Queen Red Lime, Zinnia’s Liliput mix, Dahlia pompon versies, Strobloemen en zomerbloeiende knollen Crocosmea / Montbretia
  • Zaai niet te veel, ze groeien weer aan.
  • Begin met langzame groeiers te zaaien onder doek zoals: Anthirrinums – Leeuwenbekjes 
  • Bestel deze maand Dahlia’s, Gladiolen, Zinnia’s
  • Het is eind deze maand een goed moment om organische bemesting aan je plantvakken te geven.
  • Vergeet niet om de potten die binnen staan een beetje water te geven; voorkom uitdroging. 

Oogsten uit je wintertuin 

Dierbare dingen om uit je tuin te halen of er gewoon naar te kijken vanuit je warme kamer: 

  • Bollen: sneeuwklokjes, iris reticulata en winterakonieten.
  • Vaste planten: Helleborus orientalis, een supersterke vaste plant.
  • Heesters en bomen: Toverhazelaar, Hazelaar en sierkers Prunus subhirtella ‘Autumnalis’.

Vaste planten, struiken en bomen 

Loop een rondje door je tuin en bekijk de mogelijkheden om langs de paden die je dagelijks gebruikt winterbloeiende en planten of heesters aan te planten zoals toverhazelaar Hamamelis x intermedia ‘Jelena’ of Hamamelis x intermedia ‘Diane’ of de geurende Corylopsis en Lonicera x purpusii ‘Winter Beauty’.

Snoeien en opbinden

  • Als het heeft gesneeuwd: geniet van het winterlandschap. 
  • Als er veel sneeuw is gevallen verwijder dan met een hark of een bezem voorzichtig de sneeuw van de takken van de heesters en bomen die zwaar overhangen door het gewicht. 
  • Breng een laag van zeker 5 cm compost of verteerde bladaarde aan aan de voet van hagen en heesters.
  • Ga niet schoffelen en spitten, want dat verstoort het bodemleven.
  • Ruim je tuin niet te veel op. Houd rommelhoekjes onder struiken voor de slapende egels en kikkers.  Laat vooral 3 cm blad liggen zodat het bodemleven in stand blijft en  
  • Beëindig deze maand het snoeien van fruitbomen en heesters. Zoek je een leuke en goede snoeicursus?
  • Fruitboom planten? Doe het NU! Fruitbomen kan je planten van november t/m februari. 
  • Heb je al een fruitboom? Zorg dat de bodem gemulched is, dat wil zeggen: leg een laag van 5 cm bladaarde aan de voet van de boom zodat het bodemleven voeding uit de bladaarde in de bodem kan trekken (wormen) en het beschikbaar komt voor wortels van de fruitboom. Doe dat alleen als de bodem vorstvrij is. 
  • Verplaats heesters die op een verkeerde plek staan aan het eind van deze maand.
  • Knip heggen en hagen terug naar de gewenste maat. Het is het beste om dat deze maand te doen voordat de vogels weer nestje gaan maken. 
  • Snoei laatbloeiende heesters zoals Buddleya’s – Vlinderstruiken. Knip ze af op kniehoogte om een compacte vorm te krijgen.
  • Knip aan het eind van de maand de oude bloemen uit de hortensia’s. LET OP: laat de nieuwe knoppen zitten! Anders heb je geen bloemen dit jaar. 
  • Cornus – Kornoelje, Cotinus – Pruikenboom kan je nu diep terugsnoeien tot op 50-100 cm boven de grond. De jonge takken geven een mooie kleur, afhankelijk van de soort: rood, geel, lichtgroen. Kornoelje takken kan je in de grond steken op een vochtige plek om de struik te vermeerderen.  
  • Snelgroeiende klimmers die voor de ramen en in de dakgoot groeien kan je nu terugsnoeien. 
  • Wilgen snoeien: knot de wilgen op gewenste hoogte. Gebruik de dunne buigzame wilgentakken om ze te vlechten als schutting, boog of driepoot voor de zoete erwten en andere klimmende eenjarigen. Je kunt ook een dikke wilgenteen in de grond steken op een plek waar je nieuwe knotbomen wilt hebben. 
  • Het is NU de tijd om bomen en heesters met kale wortels te planten, zolang het niet vriest, zoals bessenstruiken als wortelgoed (scheelt veel geld) zoals blauwe bessen, aalbessen, kruisbessen, jostibes, framboos, braam etc. 
  • Snoei je rozen nu ze slapen. Knip ze af net iets boven een naar buiten gekeerde knop en verwijder kruisende takken en dode of zieke takken. 
  • Hark de bodem niet kaal! Laat tenminste 3 cm blad of fijngeknipte plantenresten liggen zodat de bodem niet uitdroogt en het bodemleven niet verstoord wordt.
  • Knip de leerachtige bladeren van de Helleborus af of dun ze uit zodat je de bloemen goed kunt zien uitlopen. 

Tuinklusjes

  • Loop niet over het gras als het heeft gevroren, anders krijg je later gele plekken in het gras.  
  • Help de vogels de winter door: als het vriest zorg dan voor vogelzaad en ontdooi het vogelbadje zodat ze even kunnen baden. 
  • Hang ook vetbollen in je fruitbomen zodat de vogels ook de groene vlieg en bladluizen oppikken 
  • Maak het vogelhuisje schoon en hang het buiten bereik van katten en in de schaduw zodat het binnen niet te warm wordt. 
  • Als er konijnen zijn zorg dan voor bescherming van de voet van de boom of struik. 
  • Kijk of er kevertjes zitten op de Daglelies – Hemerocallis. Dat zijn rode leliekevertjes of zwarte larve. Haal ze weg anders komen er geen bloemen. 
  • Kijk in je kas naar witte vlieg en luis. “Natuurlijke oplossingen: verwijder bladeren met eitjes. Zet afrikaantjes om je koolplanten. Trek roofmijten aan” Lees er meer over in het Plaagdierboek van Suze Peters.
  • Maak alvast je eigen zaai en stekgrond, koop alvast vermiculiet, maak de zaaibakken schoon. 
  • Houd je zadenopslag muis en ratvrij.  Gebruik geen giftige korrels! Er zijn elektrische lokdozen te koop.
  • Je kunt nu heel goed vogelhuisjes ophangen of schoonmaken voor de verschillende soorten vogels in je tuin. 
  • Als je een kruidenrijk grasveld wilt inzaaien in maart dan begin dan nu met de voorbereidingen: afplaggen van het huidige gras en/of verwijderen van onkruiden. Afplaggen met een spade en voor grotere stukken kan een machine worden gehuurd. Verwijderen van onkruiden doe je door met een vork de grond los te maken en het onkruid er uit te trekken. Gebruik geen gif of zout! 
  • Bezoek een paar tuinen voor inspiratie voor de indeling en de toepassing van kleur en geur in de winter. Bijvoorbeeld het Thijssepark met vroege sneeuwklokken – Galanthus elwesii of Dekemastaete met een zee van sneeuwklokjes en andere verwilderingsbollen. 

TuinTrip: Sneeuwklokjes en andere voorjaarsbloemen kijken

Vindt in de sneeuwklokjeskalender een open tuin of park met velden vol met sneeuwklokjes en andere voorjaarsbloeiers en stinzeplanten bij jou in de buurt. Ze bieden bovendien nectar voor vroeg vliegende insecten zoals hommels. 

Mijn favoriete plekken waar deze stinzeplanten uitbundig en in grote aantallen bloeien zijn bij Kasteel Hackford en op Landgoed De Wildenborch bij Vorden. Drink na afloop iets bij het haardvuur van het Hotel Restaurant Bakker in Vorden en je dag kan niet meer stuk.  

TuinBoeken

Als het stormt en regent en het veel te koud is om buiten rond te banjeren dan heb ik een leuk en inspirerend voor je: Tuinieren met stinzeplanten. Geschreven door dé expert op dit gebied in Nederland Trudi Woerdeman. Zij heeft de stinzebeplanting ontworpen en aangelegd voor vele landgoederen en grotere tuinen. Ze vertelt over de herkomst van de stinzebeplanting, de soorten en hoe je dat zelf kunt aanleggen en onderhouden. Ik heb een paar jaar met hen meegewerkt bij de aanleg en onderhoud bij Kasteel Hackfort in Vorden.

heb je vragen of hulp nodig?

sneeuwklokjes in januari

Januari in je tuin

TuinTips en TuinInspiratie voor Januari

Een heel gelukkig en gezond nieuwjaar toegewenst.

Je kunt nu starten of verder gaan met je tuin te veranderen en het natuurlijk en speels maken aan het begin van dit mooie nieuwe jaar 2023.   Je zult zien dat er van alles te doen is begin januari.

De bio bloementuin 

Zaaien en kweken 

  • Je kunt nu al siererwten zaaien onder vliesdoek of in de koude bak. Als je ze nu zaait krijgen ze eerder bloemen in grotere aantallen en het bloeiseizoen is veel langer. 
  • Alle groenten met diepe wortels doen het erg goed als je ze begin deze maand zaait zodat ze voldoende tijd hebben om lange wortels te maken. Gebruik diepe potten, bijvoorbeeld waarin rozen of klimplanten hebben gezeten. Vul ze met bio compost en geef die eerst goed water en duw dan een tweetal zaden ongeveer 2,5 cm in de grond. Dek ze af met krantenpapier om ze warm en donker te houden. Ze lopen uit in ongeveer 10 dagen. Kijk uit voor muizen, want die vinden ze heerlijk! 
  • Begin ook met het zaaien van winterharde eenjarigen zoals Cerinthe – Wasbloem, Calendula – Goudsbloem en Nigella – Juffertje-in-`t-groen. 
  • Je kunt ook Anthirrums – Leeuwenbekjes zaaien. Het duurt lang voordat ze uitlopen: 20 weken.  Ze houden van vochtige compost en 21 graden C.  In april kan je ze ook bij een kweker kopen. Ze bloeien vanaf juni. 

Bollen en knollen 

  • Kijk de bloembollen na die je in de schuur hebt gezet om sneller te laten bloeien. 
  • Kijk de uitgebloeide bloembollen na die je in huis had: knip de bloemhoofden af om zaadvorming te voorkomen zodat alle energie terug in de bol gaat. Geef ze wat kalium en knip het groene blad niet af, want die energie wordt in de bol opgeslagen voor volgend jaar! Kalium zit in koolsoorten zoals boerenkool en palmkool. Je kunt een paar bladeren in een laagje water leggen zodat er na een week een extract ontstaat wat je bij de uitgebloeide bollen kunt gieten.

Oogsten uit je tuin 

Dierbare dingen om uit je tuin te halen of er gewoon naar te kijken: 

  • Bollen: sneeuwklokjes, iris reticulata en winterakonieten.
  • Vaste planten: Helleborus orientalis, een supersterke vaste plant.
  • Heesters en bomen: Toverhazelaar, Hazelaar en sierkers Prunus subhirtella ‘Autumnalis’.

Vaste planten, heesters en bomen 

Loop een rondje door je tuin en bekijk de mogelijkheden om langs de paden die je dagelijks gebruikt winterbloeiende en planten of heesters aan te planten zoals toverhazelaar Hamamelis x intermedia ‘Jelena’ of Hamamelis x intermedia ‘Diane’, Viburnum of de geurende Lonicera x purpusii ‘Winter Beauty’.

Snoeien en opbinden

  • Als het heeft gesneeuwd: geniet van het winterlandschap. 
  • Als er veel sneeuw is gevallen verwijder dan met een hark of een bezem voorzichtig de sneeuw van de takken van de heesters en bomen die zwaar overhangen door het gewicht. 
  • Breng een laag van zeker 5 cm compost aan aan de voet van hagen en heesters 
  • Snoei je rozen nu ze slapen. Knip ze af net iets boven een naar buiten gekeerde knop en verwijder kruisende takken en dode of zieke takken. 
  • Snoei de Blauwe regen – Wisteria flink terug tot 2 knoppen en zet de wortels ook terug tot de gewenste breedte. Zo verjong je de plant en krijg je een zee aan heerlijk geurende bloemen. Let op: deze plant is giftig, dus zet het niet bij een plek waar kinderen of huisdieren spelen. 
  • Knip eind januari de vaste planten en grassen af tot 2 cm boven de grond en voer dat af naar de composthoop of groenbak. Let op dat je niet de nieuwe loten van de grassen afknipt en stap voorzichtig tussen de opkomende bloembollen. 
  • Hark de bodem niet kaal! laat tenminste 3 cm blad of fijngeknipte plantenresten liggen zodat de bodem niet uitdroogt en het bodemleven niet verstoord wordt.
  • Knip de leerachtige bladeren van de Helleborus af of dun ze uit zodat je de bloemen goed kunt zien uitlopen. 
  • Begin eind januari met het geven van organische meststof met langzame afgifte. Organische meststof aangevuld met nuttige schimmels (mycorrhiza) mineralen zijn o.a. te koop bij Innogreen – BioBodem of ECO neutraal. Deze meng je lichtjes met de aanwezige bodem. Of bij Abbing – Fertila, dit is gemalen koemest met houtsnippers en mineralen wat je tussen de planten strooit en niet hoeft te vermengen met de bodem. Daarmee verstoor je niet het bodemleven; het is een mulchlaag.
    Natuurlijk kan je ook je zelf gemaakte compost gebruiken. Meng door je eigen compost zeewiermeel, micorrhiza en mineralen zoals lavagruis en strooi dit in een laagje van 3 cm tussen de planten.
  • Snoei de heesters en bomen. Als je niet weet hoe je dat kan doen zijn hier een paar tips: 
    – gebruik een goed geslepen snoeischaar 
    – knip net boven een knop af 
    – knip alle kruisende takken af 
    – knip alle zwakke stengels er tussenuit en knip de sterke stengels iets terug 
    – haal de dode stobben eruit aan de voet van de heester of boom 
  • Knip het dode hout weg van klimplanten, maar laat de wortels in de grond zodat ze opnieuw kunnen uitlopen. 
  •  

Tuinklusjes

  • Loop niet over het gras als het heeft gevroren, anders krijg je later gele plekken in het gras.  
  • Sluit de buitenkraan af om te voorkomen dat die bevriest. 
  • Geef vogels te eten als het vriest of als er sneeuw ligt en houd het vogelbadje open zodat ze water kunnen drinken.  
  • Steek nu de kanten van de vaste planten borders af en leg er een harde rand langs van oude klinkers of van cortenstaal. 
  • Veeg de tuinpaden schoon om te voorkomen dat je onderuit gaat en om te voorkomen dat slakken daar lekker onder het afgevallen blad gaan liggen. 
  • Heb je al een bladkorf gemaakt? Maak een bladkorf van kippengaas waarin je het afgevallen blad verzameld. Strooi iedere 5 cm een laagje kalk zodat het blad sneller verteerd. Gebruik de bladaarde om de voet van planten, heesters, bomen af te dekken tegen de vorst. 
  • Repareer de schuttingen en schuren waar je anders moeilijk bij kunt. 
  • Reviseer en smeer je grasmaaier en snoeischaar als je die hebt. 
  • Maak alvast je eigen zaai en stekgrond, koop alvast vermiculiet en maak de zaaibakken schoon. 
  • Houd je zadenopslag muis en ratvrij.  Gebruik geen giftige korrels! Er zijn electrische muizen- en rattenlokdozen te koop.
  • Je kunt nu heel goed vogelhuisjes ophangen of schoonmaken voor de verschillende soorten vogels in je tuin. 

heb je vragen?
maak een afspraak voor een gratis tuinadvies

Q is geïnspireerd door Sarah Raven en Jacqueline van der Kloet