sneeuwklokjes in januari

Januari in je tuin

TuinTips en TuinInspiratie voor Januari

Een heel gelukkig en gezond nieuwjaar toegewenst.

Laten we het jaar goed beginnen***** met binnenkort een volle maan. Je ziet de takken van de bomen met hun karakteristieke silhouetten. Met de nieuwe maan op 13 januari 2021 zal je zien dat er grote veranderingen zijn. Gelukkig is er hoop: de eerste sneeuwklokjes bloeien. Nieuw leven met een nieuwe lente in het vooruitzicht.

Je kunt nu starten of verder gaan met je tuin te veranderen en het natuurlijk en speels maken aan het begin van dit mooie nieuwe jaar 2021.   Je zult zien dat er van alles te doen is begin januari.

De bio bloementuin 

Zaaien en kweken 

  • Je kunt nu al siererwten zaaien onder vliesdoek of in de koude bak. Als je ze nu zaait krijgen ze eerder bloemen in grotere aantallen en het bloeiseizoen is veel langer. 
  • Alle groenten met diepe wortels doen het erg goed als je ze begin deze maand zaait zodat ze voldoende tijd hebben om lange wortels te maken. Gebruik diepe potten, bijvoorbeeld waarin rozen of klimplanten hebben gezeten. Vul ze met bio compost en geef die eerst goed water en duw dan een tweetal zaden ongeveer 2,5 cm in de grond. Dek ze af met krantenpapier om ze warm en donker te houden. Ze lopen uit in ongeveer 10 dagen. Kijk uit voor muizen, want die vinden ze heerlijk! 
  • Begin ook met het zaaien van winterharde eenjarigen zoals Cerinthe – Wasbloem, Calendula – Goudsbloem en Nigella – Juffertje-in-`t-groen. 
  • Je kunt ook Anthirrums – Leeuwenbekjes zaaien. Het duurt lang voordat ze uitlopen: 20 weken.  Ze houden van vochtige compost en 21 graden C.  In april kan je ze ook bij een kweker kopen. Ze bloeien vanaf juni. 

Bollen en knollen 

  • Kijk de bloembollen na die je in de schuur hebt gezet om sneller te laten bloeien. 
  • Kijk de uitgebloeide bloembollen na die je in huis had: knip de bloemhoofden af om zaadvorming te voorkomen zodat alle energie terug in de bol gaat. Geef ze wat kalium en knip het groene blad niet af, want die energie wordt in de bol opgeslagen voor volgend jaar! Kalium zit in koolsoorten zoals boerenkool en palmkool. Je kunt een paar bladeren in een laagje water leggen zodat er na een week een extract ontstaat wat je bij de uitgebloeide bollen kunt gieten.

Oogsten uit je tuin 

Dierbare dingen om uit je tuin te halen of er gewoon naar te kijken: 

  • Bollen: sneeuwklokjes, iris reticulata en winterakonieten.
  • Vaste planten: Helleborus orientalis, een supersterke vaste plant.
  • Heesters en bomen: Toverhazelaar, Hazelaar en sierkers Prunus subhirtella ‘Autumnalis’.

Vaste planten, heesters en bomen 

Loop een rondje door je tuin en bekijk de mogelijkheden om langs de paden die je dagelijks gebruikt winterbloeiende en planten of heesters aan te planten zoals toverhazelaar Hamamelis x intermedia ‘Jelena’ of Hamamelis x intermedia ‘Diane’, Viburnum of de geurende Lonicera x purpusii ‘Winter Beauty’.

Snoeien en opbinden

  • Als het heeft gesneeuwd: geniet van het winterlandschap. 
  • Als er veel sneeuw is gevallen verwijder dan met een hark of een bezem voorzichtig de sneeuw van de takken van de heesters en bomen die zwaar overhangen door het gewicht. 
  • Breng een laag van zeker 5 cm compost aan aan de voet van hagen en heesters 
  • Snoei je rozen nu ze slapen. Knip ze af net iets boven een naar buiten gekeerde knop en verwijder kruisende takken en dode of zieke takken. 
  • Snoei de Blauwe regen – Wisteria flink terug tot 2 knoppen en zet de wortels ook terug tot de gewenste breedte. Zo verjong je de plant en krijg je een zee aan heerlijk geurende bloemen. Let op: deze plant is giftig, dus zet het niet bij een plek waar kinderen of huisdieren spelen. 
  • Knip eind januari de vaste planten en grassen af tot 2 cm boven de grond en voer dat af naar de composthoop of groenbak. Let op dat je niet de nieuwe loten van de grassen afknipt en stap voorzichtig tussen de opkomende bloembollen. 
  • Hark de bodem niet kaal! laat tenminste 3 cm blad of fijngeknipte plantenresten liggen zodat de bodem niet uitdroogt en het bodemleven niet verstoord wordt.
  • Knip de leerachtige bladeren van de Helleborus af of dun ze uit zodat je de bloemen goed kunt zien uitlopen. 
  • Begin eind januari met het geven van organische meststof met langzame afgifte. Organische meststof aangevuld met nuttige schimmels (mycorrhiza) mineralen zijn o.a. te koop bij Innogreen – BioBodem of ECO neutraal. Deze meng je lichtjes met de aanwezige bodem. Of bij Abbing – Fertila, dit is gemalen koemest met houtsnippers en mineralen wat je tussen de planten strooit en niet hoeft te vermengen met de bodem. Daarmee verstoor je niet het bodemleven; het is een mulchlaag.
    Natuurlijk kan je ook je zelf gemaakte compost gebruiken. Meng door je eigen compost zeewiermeel, micorrhiza en mineralen zoals lavagruis en strooi dit in een laagje van 3 cm tussen de planten.
  • Snoei de heesters en bomen. Als je niet weet hoe je dat kan doen zijn hier een paar tips: 
    – gebruik een goed geslepen snoeischaar 
    – knip net boven een knop af 
    – knip alle kruisende takken af 
    – knip alle zwakke stengels er tussenuit en knip de sterke stengels iets terug 
    – haal de dode stobben eruit aan de voet van de heester of boom 
  • Knip het dode hout weg van klimplanten, maar laat de wortels in de grond zodat ze opnieuw kunnen uitlopen. 

De Moestuin

Groenten

Welke groenten wil je dit komende jaar in je moestuin opkweken? Wat vind je lekker en wat eigenlijk niet. Ik blader altijd op websites van verschillenden biologisch geteelde groentezaden leveranciers.
Maak het jezelf niet te moeilijk en neem niet te veel hooi op je vork als je nog weinig ervaring hebt. Lees mijn artikel over makkelijke groenten zelf kweken. Dan weet je in grote lijnen hoe je zelf groenten kan kweken, hoeveel ruimte je daarvoor nodig hebt en wanneer je wat moet doen.

  • Zet hazelaarstokken neer rondom de kolen en span er netten overheen om te voorkomen dat de duiven, eksters en kraaien de boerenkool en palmkool opeten. 
  • Zaai snijbieten en dek ze af met vliesdoek. Snijbieten zijn kleurrijk en lekker en je kan ze in veel verschillende gerechten verwerken. 
  • Haal het gele blad weg van de spruitjes, boerenkool en palmkolen. Daar kunnen schimmels in zitten. Gooi ze niet op de composthoop om evt. Plantenziekten te voorkomen. 
  • Leg een rij tuinbonen, poot jonge uien, spinazie en dek ze af met een laagje vliesdoek of verteerde bladaarde om ze te beschermen tegen de vorst. 
  • Verzet de (bonen)stokken en span de jute netten waar straks de capucijners en pronkbonen weer tegenop groeien. 

Fruit

  • Dit is de beste tijd om fruitbomen en bessenstruiken te planten en snoeien tot begin maart. De binnenkant van de kroon moet goed luchtig zijn zodat er volgend seizoen voldoende ruimte is voor blad, bloei en vruchten. 
  • Knip de stengels van de najaars frambozen terug tot 10 cm boven de grond. 
  • Snoei in de druiven drastisch terug tot 2 knopen voor de hoofdtakken, voordat de sapstroom weer op gang komt, anders lekt de sapstroom eruit. Bind de hoofdtakken eerst goed vast. Het voorkomt ziekten en het verjongt de plant en geeft meer vruchten. 

Zaaien en kweken 

  • Je kunt nu al peterselie, kervel en koriander zaaien. Leg de zaadjes de avond vantevoren op en schoteltje met een vochtig stukje keukenpapier zodat ze sneller ontkiemen. 
  • Je kunt nu ook al venkel zaaien of verplanten naar de goede plek in de tuin, zolang het niet vriest. 

Oogsten

Dit is wat je kunt oogsten en bereiden dit jaar of volgend jaar in deze tijd van het jaar: 

  • Kolen: boerenkool, palmkool, spruitjes 
  • Wortels: bieten, wortels, pastinaak, schorseneer 
  • Stengels: selderij, prei 
  • Groenten: nieuw zeelandse spinazie 
  • Eetbare bloemen: wilde viooltjes 
  • Salade: winterpluksla: rucola, winterpostelein 
  • Kruiden: zolang het niet vriest: peterselie, kervel, rozemarijn, salie, laurier 

Tuinklusjes

  • Loop niet over het gras als het heeft gevroren, anders krijg je later gele plekken in het gras.  
  • Sluit de buitenkraan af om te voorkomen dat die bevriest. 
  • Geef vogels te eten als het vriest of als er sneeuw ligt en houd het vogelbadje open zodat ze water kunnen drinken.  
  • Steek nu de kanten van de vaste planten borders af en leg er een harde rand langs van oude klinkers of van cortenstaal. 
  • Veeg de tuinpaden schoon om te voorkomen dat je onderuit gaat en om te voorkomen dat slakken daar lekker onder het afgevallen blad gaan liggen. 
  • Heb je al een bladkorf gemaakt? Maak een bladkorf van kippengaas waarin je het afgevallen blad verzameld. Strooi iedere 5 cm een laagje kalk zodat het blad sneller verteerd. Gebruik de bladaarde om de voet van planten, heesters, bomen af te dekken tegen de vorst. 
  • Repareer de schuttingen en schuren waar je anders moeilijk bij kunt. 
  • Reviseer en smeer je grasmaaier en snoeischaar als je die hebt. 
  • Maak alvast je eigen zaai en stekgrond, koop alvast vermiculiet en maak de zaaibakken schoon. 
  • Houd je zadenopslag muis en ratvrij.  Gebruik geen giftige korrels! Er zijn electrische muizen- en rattenlokdozen te koop.
  • Je kunt nu heel goed vogelhuisjes ophangen of schoonmaken voor de verschillende soorten vogels in je tuin. 

heb je vragen?
maak een afspraak voor een gratis tuinadvies

Q is geïnspireerd door Sarah Raven en Jacqueline van der Kloet