Tuincoach Q maakt MET jou een tuinontwerp en beplantingsplan. Je gaat zelf schetsen, tekenen, materialen en planten kiezen, uitzetten, aanleggen en aanplanten.
Handig als je niet weet waar of hoe je moet beginnen en als je inspiratie en vakkennis nodig hebt. Ideaal voor als je voor het eerst een tuin hebt of voor de doe-het-zelvers.

knop maak een afspraak
voor een gratis tuincoach gesprek

Februari in je tuin

TuinTips en TuinInspiratie voor februari

Met Covid-19 in het land ben je nergens zo veilig als in je eigen tuin. Bereid je voor op het nieuwe tuinseizoen. Maak een plannetje en koop of bestel biologische zaden en biologische compost die je de komende maanden nodig hebt. Ik zet nu al in mijn agenda wanneer ik wat wil doen in mijn (moes)tuin.

Bodemverbetering

Kijk nog eens goed naar de bodem in je tuin. Graaf of draai een gat van 30-50 cm diep en kijk welke bodemlagen er liggen. Je kunt de zuurgraad (Ph) meten om er achter te komen hoe je grond er bij ligt, als je dat nog niet goed weet. Zo weet je welke planten je kunt kiezen die goed groeien en bloeien op deze grond. Je kunt de bodem iets verbeteren met verteerde bladaarde of verteerde bio compost om het vochthoudender te maken zodat de planten beter door droogteperioden heen komen. Je kunt ook mineralen, microrhyza of andere stoffen toevoegen om het bodemleven voedsel te geven. Lees meer over de bodemleven

De bio bloementuin 

Bestellen, zaaien en kweken 

  • Als je vroeg in het jaar snijbloemen wilt hebben dan kan je nu al beginnen met zaaien. Zaai ze in je kasje in zaaibakken en bloempotjes. Als je geen kasje hebt gebruik dan een vensterbank kasje.  
  • Een paar van mijn favoriete snijbloemen zijn: Ammi majus – Kantbloem, Anethum graveolens – Dille, Calendula officinalis ‘Indian Prince’ – Goudsbloem (bijenplant), Cerinthe major ‘Purpurescens’ – Grote wasbloem (bijenplant) en alle soorten Scabiosa – Duifkruid (bijenplant). 
  • Snijbloemen die je goed kunt drogen zodat je de hele winter kleurrijke boeketten in je huis hebt: Zinnia Queen Red Lime, Zinnia’s Liliput mix, Dahlia pompon versies, Strobloemen en zomerbloeiende knollen Crocosmea / Montbretia
  • Zaai niet te veel, omdat ze zo vroeg in het jaar lang en slap kunnen worden! 
  • Begin met langzame groeiers te zaaien onder doek zoals: Anthirrinums – Leeuwenbekjes 
  • Bestel deze maand Dahlia’s, Gladiolen en zomer bloeiende bollen 
  • Het is eind deze maand een goed moment om organische bemesting aan je plantvakken te geven.
  • Vergeet niet om de potten die binnen staan een beetje water te geven; voorkom uitdroging. 

Bollen en knollen 

  • De eerste verwilderingsbollen zoals sneeuwklokjes, irisjes en winterakonieten beginnen te bloeien.
  • Als je al sneeuwklokjes in je tuin hebt dan kan je de pollen direct na de bloei uitsteken en scheuren om ze sneller te vermeerderen dan dat ze zich uitzaaien. 
  • Dit kan je ook doen met krokussen, winterakonieten, cyclamen en Iris reticulata. 
  • Bestel Dahlia’s, Anemonen en Crocosmea die ook Montbretia wordt genoemd. Ze zijn de blikvangers in je tuin van juli tot aan de nachtvorst in november! Plant de knollen nu al in grote potten en zet ze in de koude kas. Crocosmea en Anemonen kan je ook laten indrogen in de vaas, voor kleurige boeketjes in huis in de winter.
  • Geef de potten met bollen en zaaigoed een klein beetje water om verdroging te voorkomen.
  • Heb je potjes met bolletjes binnen staan en zijn ze uitgebloeid? Gooi ze niet weg! Plant ze in je tuin of in het park in jouw buurt. Volgend jaar bloeien ze weer.  
  • Je Bollenplan uitbreiden voor nog meer voorjaarsbollen in 2022. In deze tijd van het jaar is er veel licht voor de bloeiende bollen op plekken die anders onder de heesters en bomen in de schaduw liggen. In de planttijd september-oktober zijn we vaak al vergeten waar de saaie kale plekken onder bomen en struiken lagen. Maak een schets van de situatie of maak een paar foto’s zodat je in augustus, als je bollen gaat bestellen, nog weet welke plekken nog opgefleurd kunnen worden. Bedenk het nu, schrijf het in je agenda en plant het straks in september-oktober. 

Heb je hulp nodig?

Oogsten uit je tuin 

Dierbare dingen om uit je tuin te halen of er gewoon naar te kijken vanuit je warme kamer: 

  • Bollen: sneeuwklokjes, iris reticulata en winterakonieten.
  • Vaste planten: Helleborus orientalis, een supersterke vaste plant.
  • Heesters en bomen: Toverhazelaar, Hazelaar en sierkers Prunus subhirtella ‘Autumnalis’.

Vaste planten, heesters en bomen 

Loop een rondje door je tuin en bekijk de mogelijkheden om langs de paden die je dagelijks gebruikt winterbloeiende en planten of heesters aan te planten zoals toverhazelaar Hamamelis x intermedia ‘Jelena’ of Hamamelis x intermedia ‘Diane’ of de geurende Corylopsis en Lonicera x purpusii ‘Winter Beauty’.

Snoeien en opbinden

  • Als het heeft gesneeuwd: geniet van het winterlandschap. 
  • Als er veel sneeuw is gevallen verwijder dan met een hark of een bezem voorzichtig de sneeuw van de takken van de heesters en bomen die zwaar overhangen door het gewicht. 
  • Breng een laag van zeker 5 cm compost of verteerde bladaarde aan aan de voet van hagen en heesters.
  • Ga niet schoffelen en spitten, want dat verstoort het bodemleven.
  • Ruim je tuin niet te veel op. Houd rommelhoekjes onder struiken voor de slapende egels en kikkers.  Laat vooral 3 cm blad liggen zodat het bodemleven in stand blijft en  
  • Beëindig deze maand het snoeien van fruitbomen en heesters. Zoek je een leuke en goede snoeicursus?
  • Fruitboom planten? Doe het NU! Fruitbomen kan je planten van november t/m februari. 
  • Heb je al een fruitboom? Zorg dat de bodem gemulched is, dat wil zeggen: leg een laag van 5 cm bladaarde aan de voet van de boom zodat het bodemleven voeding uit de bladaarde in de bodem kan trekken (wormen) en het beschikbaar komt voor wortels van de fruitboom. Doe dat alleen als de bodem vorstvrij is. 
  • Verplaats heesters die op een verkeerde plek staan aan het eind van deze maand.
  • Knip heggen en hagen terug naar de gewenste maat. Het is het beste om dat deze maand te doen voordat de vogels weer nestje gaan maken. 
  • Snoei laatbloeiende heesters zoals Buddleya’s – Vlinderstruiken. Knip ze af op kniehoogte om een compacte vorm te krijgen.
  • Knip aan het eind van de maand de oude bloemen uit de hortensia’s. LET OP: laat de nieuwe knoppen zitten! Anders heb je geen bloemen dit jaar. 
  • Cornus – Kornoelje, Cotinus – Pruikenboom kan je nu diep terugsnoeien tot op 50-100 cm boven de grond. De jonge takken geven een mooie kleur, afhankelijk van de soort: rood, geel, lichtgroen. Kornoelje takken kan je in de grond steken op een vochtige plek om de struik te vermeerderen.  
  • Snelgroeiende klimmers die voor de ramen en in de dakgoot groeien kan je nu terugsnoeien. 
  • Wilgen snoeien: knot de wilgen op gewenste hoogte. Gebruik de dunne buigzame wilgentakken om ze te vlechten als schutting, boog of driepoot voor de zoete erwten en andere klimmende eenjarigen. Je kunt ook een dikke wilgenteen in de grond steken op een plek waar je nieuwe knotbomen wilt hebben. 
  • Het is NU de tijd om bomen en heesters met kale wortels te planten, zolang het niet vriest, zoals bessenstruiken als wortelgoed (scheelt veel geld) zoals blauwe bessen, aalbessen, kruisbessen, jostibes, framboos, braam etc. 
  • Snoei je rozen nu ze slapen. Knip ze af net iets boven een naar buiten gekeerde knop en verwijder kruisende takken en dode of zieke takken. 
  • Hark de bodem niet kaal! Laat tenminste 3 cm blad of fijngeknipte plantenresten liggen zodat de bodem niet uitdroogt en het bodemleven niet verstoord wordt.
  • Knip de leerachtige bladeren van de Helleborus af of dun ze uit zodat je de bloemen goed kunt zien uitlopen. 

De Moestuin

Groenten en Fruit

  • Bestel nu je aardappels zodat ze kunnen uitlopen. Leg ze in een eierdoos op een lichte vorstvrije plaats zodat ze kunnen uitlopen. 
  • Kijk het aardappelbed van vorig jaar na op aardappels die in de grond zijn gebleven. Haal ze eruit om plantenziekten te voorkomen. 
  • Bestel begin Februari je groente zaden nu om latere teleurstellingen te voorkomen. 
  • Bestel kleine pootuien zodat je ze begin maart kunt uitplanten in de volle grond. Mijn favoriete ui is ‘Noord Holland Spring Blood’, een lekkere rode lenteui die je lang kunt bewaren. 
  • Warm de grond op met cloches of tunnels zodat je vroeg kan beginnen met het zaaien van tuinbonen, wortels, vroege erwten, pastinaak en raapsteeltjes.
  • Zaai snijbieten en dek ze af met vliesdoek. Snijbieten zijn kleurrijk en lekker en je kan ze in veel verschillende gerechten verwerken. 
  • Verzet de (bonen)stokken en span de jute netten waar straks de capucijners en pronkbonen weer tegenop groeien als je dat nog niet gedaan hebt. Leg een rij tuinbonen, poot jonge uien, spinazie en dek ze af met een laagje vliesdoek of verteerde bladaarde om ze te beschermen tegen de vorst. 

Zaaien en kweken 

  • Je kunt nu al peterselie, kervel en koriander zaaien. Leg de zaadjes de avond van tevoren op en schoteltje met een vochtig stukje keukenpapier zodat ze sneller ontkiemen. 
  • Je kunt nu ook al venkel zaaien of verplanten naar de goede plek in de tuin, zolang het niet vriest. 
  • Leg alvast tuinbonen langs een jute net of gaas. De grond is er nu al warm genoeg voor. 
  • Zaai zoete erwten in een ‘dakgoot’. Vul de dakgoot met tuinaarde vermengd met zand. Leg de erwten in een rechte rij op een regelmatige afstand op de aarde. Duw ze er niet in voordat je ze allemaal hebt neergelegd. 
  • Je kunt salade zaaien in dakgoten die je aan de schutting of de muur hangt op een lichte, niet zonnige plek: winterpostelijn, regenboog snijbiet, rucola of een wintersla mengsel dat je na 4 steeds een beetje kunt afknippen. Het groeit na 2 weken weer aan. Zolang je water blijft geven. 

Oogsten

Dit is wat je kunt oogsten en bereiden dit jaar of volgend jaar in deze tijd van het jaar: 

  • Spruitjes, palmkool, boerenkool, rode boerenkool, bloemkool, witte en groene kolen, tenminste…als ze niet zijn opgegeten door de rupsen van de koolwitjes zoals bij mij afgelopen zomer 
  • Andijvie, wintersla Roma 
  • Eetbare bloemen: viooltjes 
  • Snijbiet en doorlevende spinazie ‘Perpetual spinach’ 
  • De stelen van de kardoen en prei 
  • Kruiden: rozemarijn, salie en laurier 

TuinQlusjes

  • Loop niet over het gras als het heeft gevroren, anders krijg je later gele plekken in het gras.  
  • Help de vogels de winter door: als het vriest zorg dan voor vogelzaad en ontdooi het vogelbadje zodat ze even kunnen baden. 
  • Hang ook vetbollen in je fruitbomen zodat de vogels ook de groene vlieg en bladluizen oppikken 
  • Maak het vogelhuisje schoon en hang het buiten bereik van katten en in de schaduw zodat het binnen niet te warm wordt. 
  • Als er konijnen zijn zorg dan voor bescherming van de voet van de boom of struik. 
  • Kijk of er kevertjes zitten op de Daglelies – Hemerocallis. Dat zijn rode leliekevertjes of zwarte larve. Haal ze weg anders komen er geen bloemen. 
  • Kijk in je kas naar witte vlieg en luis. “Natuurlijke oplossingen: verwijder bladeren met eitjes. Zet afrikaantjes om je koolplanten. Trek roofmijten aan” Lees er meer over in het Plaagdierboek van Suze Peters.
  • Maak alvast je eigen zaai en stekgrond, koop alvast vermiculiet, maak de zaaibakken schoon. 
  • Houd je zadenopslag muis en ratvrij.  Gebruik geen giftige korrels! Er zijn elektrische lokdozen te koop.
  • Je kunt nu heel goed vogelhuisjes ophangen of schoonmaken voor de verschillende soorten vogels in je tuin. 
  • Als je een kruidenrijk grasveld wilt inzaaien in maart dan begin dan nu met de voorbereidingen: afplaggen van het huidige gras en/of verwijderen van onkruiden. Afplaggen met een spade en voor grotere stukken kan een machine worden gehuurd. Verwijderen van onkruiden doe je door met een vork de grond los te maken en het onkruid er uit te trekken. Gebruik geen gif of zout! 
  • Bezoek een paar tuinen voor inspiratie voor de indeling en de toepassing van kleur en geur in de winter. Bijvoorbeeld het Thijssepark met vroege sneeuwklokken – Galanthus elwesii of Dekemastaete met een zee van sneeuwklokjes en andere verwilderingsbollen. 

TuinTrip: Sneeuwklokjes en andere voorjaarsbloemen kijken

Vindt in de sneeuwklokjeskalender een open tuin of park met velden vol met sneeuwklokjes en andere voorjaarsbloeiers en stinzeplanten bij jou in de buurt. Ze bieden bovendien nectar voor vroeg vliegende insecten zoals hommels. 

Mijn favoriete plekken waar deze stinzeplanten uitbundig en in grote aantallen bloeien zijn bij Kasteel Hackford en op Landgoed De Wildenborch bij Vorden. Drink na afloop iets bij het haardvuur van het Hotel Restaurant Bakker in Vorden en je dag kan niet meer stuk.  

TuinBoeken

Als het stormt en regent en het veel te koud is om buiten rond te banjeren dan heb ik een leuk en inspirerend voor je: Tuinieren met stinzeplanten. Geschreven door dé expert op dit gebied in Nederland Trudi Woerdeman. Zij heeft de stinzebeplanting ontworpen en aangelegd voor vele landgoederen en grotere tuinen. Ze vertelt over de herkomst van de stinzebeplanting, de soorten en hoe je dat zelf kunt aanleggen en onderhouden. Ik heb een paar jaar met hen meegewerkt bij de aanleg en onderhoud bij Kasteel Hackfort in Vorden.

heb je vragen of hulp nodig?

sneeuwklokjes in januari

Januari in je tuin

TuinTips en TuinInspiratie voor Januari

Een heel gelukkig en gezond nieuwjaar toegewenst.

Laten we het jaar goed beginnen***** met binnenkort een volle maan. Je ziet de takken van de bomen met hun karakteristieke silhouetten. Met de nieuwe maan op 13 januari 2021 zal je zien dat er grote veranderingen zijn. Gelukkig is er hoop: de eerste sneeuwklokjes bloeien. Nieuw leven met een nieuwe lente in het vooruitzicht.

Je kunt nu starten of verder gaan met je tuin te veranderen en het natuurlijk en speels maken aan het begin van dit mooie nieuwe jaar 2021.   Je zult zien dat er van alles te doen is begin januari.

De bio bloementuin 

Zaaien en kweken 

  • Je kunt nu al siererwten zaaien onder vliesdoek of in de koude bak. Als je ze nu zaait krijgen ze eerder bloemen in grotere aantallen en het bloeiseizoen is veel langer. 
  • Alle groenten met diepe wortels doen het erg goed als je ze begin deze maand zaait zodat ze voldoende tijd hebben om lange wortels te maken. Gebruik diepe potten, bijvoorbeeld waarin rozen of klimplanten hebben gezeten. Vul ze met bio compost en geef die eerst goed water en duw dan een tweetal zaden ongeveer 2,5 cm in de grond. Dek ze af met krantenpapier om ze warm en donker te houden. Ze lopen uit in ongeveer 10 dagen. Kijk uit voor muizen, want die vinden ze heerlijk! 
  • Begin ook met het zaaien van winterharde eenjarigen zoals Cerinthe – Wasbloem, Calendula – Goudsbloem en Nigella – Juffertje-in-`t-groen. 
  • Je kunt ook Anthirrums – Leeuwenbekjes zaaien. Het duurt lang voordat ze uitlopen: 20 weken.  Ze houden van vochtige compost en 21 graden C.  In april kan je ze ook bij een kweker kopen. Ze bloeien vanaf juni. 

Bollen en knollen 

  • Kijk de bloembollen na die je in de schuur hebt gezet om sneller te laten bloeien. 
  • Kijk de uitgebloeide bloembollen na die je in huis had: knip de bloemhoofden af om zaadvorming te voorkomen zodat alle energie terug in de bol gaat. Geef ze wat kalium en knip het groene blad niet af, want die energie wordt in de bol opgeslagen voor volgend jaar! Kalium zit in koolsoorten zoals boerenkool en palmkool. Je kunt een paar bladeren in een laagje water leggen zodat er na een week een extract ontstaat wat je bij de uitgebloeide bollen kunt gieten.

Oogsten uit je tuin 

Dierbare dingen om uit je tuin te halen of er gewoon naar te kijken: 

  • Bollen: sneeuwklokjes, iris reticulata en winterakonieten.
  • Vaste planten: Helleborus orientalis, een supersterke vaste plant.
  • Heesters en bomen: Toverhazelaar, Hazelaar en sierkers Prunus subhirtella ‘Autumnalis’.

Vaste planten, heesters en bomen 

Loop een rondje door je tuin en bekijk de mogelijkheden om langs de paden die je dagelijks gebruikt winterbloeiende en planten of heesters aan te planten zoals toverhazelaar Hamamelis x intermedia ‘Jelena’ of Hamamelis x intermedia ‘Diane’, Viburnum of de geurende Lonicera x purpusii ‘Winter Beauty’.

Snoeien en opbinden

  • Als het heeft gesneeuwd: geniet van het winterlandschap. 
  • Als er veel sneeuw is gevallen verwijder dan met een hark of een bezem voorzichtig de sneeuw van de takken van de heesters en bomen die zwaar overhangen door het gewicht. 
  • Breng een laag van zeker 5 cm compost aan aan de voet van hagen en heesters 
  • Snoei je rozen nu ze slapen. Knip ze af net iets boven een naar buiten gekeerde knop en verwijder kruisende takken en dode of zieke takken. 
  • Snoei de Blauwe regen – Wisteria flink terug tot 2 knoppen en zet de wortels ook terug tot de gewenste breedte. Zo verjong je de plant en krijg je een zee aan heerlijk geurende bloemen. Let op: deze plant is giftig, dus zet het niet bij een plek waar kinderen of huisdieren spelen. 
  • Knip eind januari de vaste planten en grassen af tot 2 cm boven de grond en voer dat af naar de composthoop of groenbak. Let op dat je niet de nieuwe loten van de grassen afknipt en stap voorzichtig tussen de opkomende bloembollen. 
  • Hark de bodem niet kaal! laat tenminste 3 cm blad of fijngeknipte plantenresten liggen zodat de bodem niet uitdroogt en het bodemleven niet verstoord wordt.
  • Knip de leerachtige bladeren van de Helleborus af of dun ze uit zodat je de bloemen goed kunt zien uitlopen. 
  • Begin eind januari met het geven van organische meststof met langzame afgifte. Organische meststof aangevuld met nuttige schimmels (mycorrhiza) mineralen zijn o.a. te koop bij Innogreen – BioBodem of ECO neutraal. Deze meng je lichtjes met de aanwezige bodem. Of bij Abbing – Fertila, dit is gemalen koemest met houtsnippers en mineralen wat je tussen de planten strooit en niet hoeft te vermengen met de bodem. Daarmee verstoor je niet het bodemleven; het is een mulchlaag.
    Natuurlijk kan je ook je zelf gemaakte compost gebruiken. Meng door je eigen compost zeewiermeel, micorrhiza en mineralen zoals lavagruis en strooi dit in een laagje van 3 cm tussen de planten.
  • Snoei de heesters en bomen. Als je niet weet hoe je dat kan doen zijn hier een paar tips: 
    – gebruik een goed geslepen snoeischaar 
    – knip net boven een knop af 
    – knip alle kruisende takken af 
    – knip alle zwakke stengels er tussenuit en knip de sterke stengels iets terug 
    – haal de dode stobben eruit aan de voet van de heester of boom 
  • Knip het dode hout weg van klimplanten, maar laat de wortels in de grond zodat ze opnieuw kunnen uitlopen. 

De Moestuin

Groenten

Welke groenten wil je dit komende jaar in je moestuin opkweken? Wat vind je lekker en wat eigenlijk niet. Ik blader altijd op websites van verschillenden biologisch geteelde groentezaden leveranciers.
Maak het jezelf niet te moeilijk en neem niet te veel hooi op je vork als je nog weinig ervaring hebt. Lees mijn artikel over makkelijke groenten zelf kweken. Dan weet je in grote lijnen hoe je zelf groenten kan kweken, hoeveel ruimte je daarvoor nodig hebt en wanneer je wat moet doen.

  • Zet hazelaarstokken neer rondom de kolen en span er netten overheen om te voorkomen dat de duiven, eksters en kraaien de boerenkool en palmkool opeten. 
  • Zaai snijbieten en dek ze af met vliesdoek. Snijbieten zijn kleurrijk en lekker en je kan ze in veel verschillende gerechten verwerken. 
  • Haal het gele blad weg van de spruitjes, boerenkool en palmkolen. Daar kunnen schimmels in zitten. Gooi ze niet op de composthoop om evt. Plantenziekten te voorkomen. 
  • Leg een rij tuinbonen, poot jonge uien, spinazie en dek ze af met een laagje vliesdoek of verteerde bladaarde om ze te beschermen tegen de vorst. 
  • Verzet de (bonen)stokken en span de jute netten waar straks de capucijners en pronkbonen weer tegenop groeien. 

Fruit

  • Dit is de beste tijd om fruitbomen en bessenstruiken te planten en snoeien tot begin maart. De binnenkant van de kroon moet goed luchtig zijn zodat er volgend seizoen voldoende ruimte is voor blad, bloei en vruchten. 
  • Knip de stengels van de najaars frambozen terug tot 10 cm boven de grond. 
  • Snoei in de druiven drastisch terug tot 2 knopen voor de hoofdtakken, voordat de sapstroom weer op gang komt, anders lekt de sapstroom eruit. Bind de hoofdtakken eerst goed vast. Het voorkomt ziekten en het verjongt de plant en geeft meer vruchten. 

Zaaien en kweken 

  • Je kunt nu al peterselie, kervel en koriander zaaien. Leg de zaadjes de avond vantevoren op en schoteltje met een vochtig stukje keukenpapier zodat ze sneller ontkiemen. 
  • Je kunt nu ook al venkel zaaien of verplanten naar de goede plek in de tuin, zolang het niet vriest. 

Oogsten

Dit is wat je kunt oogsten en bereiden dit jaar of volgend jaar in deze tijd van het jaar: 

  • Kolen: boerenkool, palmkool, spruitjes 
  • Wortels: bieten, wortels, pastinaak, schorseneer 
  • Stengels: selderij, prei 
  • Groenten: nieuw zeelandse spinazie 
  • Eetbare bloemen: wilde viooltjes 
  • Salade: winterpluksla: rucola, winterpostelein 
  • Kruiden: zolang het niet vriest: peterselie, kervel, rozemarijn, salie, laurier 

Tuinklusjes

  • Loop niet over het gras als het heeft gevroren, anders krijg je later gele plekken in het gras.  
  • Sluit de buitenkraan af om te voorkomen dat die bevriest. 
  • Geef vogels te eten als het vriest of als er sneeuw ligt en houd het vogelbadje open zodat ze water kunnen drinken.  
  • Steek nu de kanten van de vaste planten borders af en leg er een harde rand langs van oude klinkers of van cortenstaal. 
  • Veeg de tuinpaden schoon om te voorkomen dat je onderuit gaat en om te voorkomen dat slakken daar lekker onder het afgevallen blad gaan liggen. 
  • Heb je al een bladkorf gemaakt? Maak een bladkorf van kippengaas waarin je het afgevallen blad verzameld. Strooi iedere 5 cm een laagje kalk zodat het blad sneller verteerd. Gebruik de bladaarde om de voet van planten, heesters, bomen af te dekken tegen de vorst. 
  • Repareer de schuttingen en schuren waar je anders moeilijk bij kunt. 
  • Reviseer en smeer je grasmaaier en snoeischaar als je die hebt. 
  • Maak alvast je eigen zaai en stekgrond, koop alvast vermiculiet en maak de zaaibakken schoon. 
  • Houd je zadenopslag muis en ratvrij.  Gebruik geen giftige korrels! Er zijn electrische muizen- en rattenlokdozen te koop.
  • Je kunt nu heel goed vogelhuisjes ophangen of schoonmaken voor de verschillende soorten vogels in je tuin. 

heb je vragen?
maak een afspraak voor een gratis tuinadvies

Q is geïnspireerd door Sarah Raven en Jacqueline van der Kloet

Bodemleven en structuur verbeteren

Bodemleven

Iedere bodem bevat vele soorten diertjes en organismen die hun eigen rol hebben in de bodem. Samen zorgen zij voor de bodemstructuur. Met het blote oog zie je regenwormen, aaltjes, springstaarten, duizendpoten. Er zit ook veel leven in de bodem die je niet kan zien met het blote oog. Dit zijn micro-organismen zoals bacteriën, schimmels, microrhyza (symbiose tussen schimmels en plantenwortels) en eencelligen (protozoën). Dit bodemleven zorgt voor de afbraak van organische materiaal en voor holtes die zorgen voor zuurstof in de bodem.  

Insecten worden gegeten door vogels en amfibieën. De larven van insecten zoals zweefvliegen, zitten in de bodem en zijn belangrijk voor de structuur van de bodem. Zweefvliegen bestuiven bloemen zodat er vruchten en zaden ontstaan en daarmee ons groente en fruit, zegt Hans Kroon

Het bodemleven is afhankelijk van de suikers die zijn overgebleven uit het organisch materiaal en van het achtergebleven organisch materiaal. Het bodemleven biedt plantenwortels bescherming en helpt planten bij het opnemen van voeding uit de bodem. Zonder deze micro-organismen kunnen planten niet goed leven en kunnen planten minder goed groeien of ontstaan er voedingstekorten in de plant. Daardoor worden planten gevoelig voor schimmels en plagen omdat hun immuunsysteem omlaaggaat.  

Gebrek aan bodemleven kan ontstaan door het langdurig onder water staan van de grond, diep spitten of keren van de grond, het uitgraven van de grond en later weer terugbrengen waardoor de toplaag onder komt te liggen, zuurstofgebrek door het vastrijden of aanlopen van de grond, het gebruiken van veel potgrond (steriel gemaakt) waardoor het bodemleven zich niet goed kan ontwikkelen, het gebruik van kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen haalt de bodem uit balans en vernietigt het. Het bodemleven verschilt per laag van 10 cm en gaat dood als de omstandigheden veranderen. Het herstellen van het bodemleven waarvan het bodemleven verdwenen is duurt 3 jaar!  

De bodemstructuur wordt hersteld en verbeterd door de structuur te verbeteren, micro-organismen te enten en organisch materiaal toevoegen. 

Structuurverbetering van de bodem 

De structuur van de bodem kan je op alle grondsoorten verbeteren, maar dan is het wel belangrijk dat je weet op welke grondsoort jouw tuin ligt en wat je waar in je tuin doet of wilt gaan doen.  Het kan met kompostthee, microrhyza korrels, biologische levende compost, houdt de bodem bedekt en laat het blad liggen om te verteren als voedsel voor het leven in de bodem. Verrijk de grond niet of nauwelijks, maar zoek de planten die goed op die grondsoort groeien

Op welke grondsoort tuinier jij? 

Pak eens een handje grond of aarde en voel welke structuur het heeft.  

Klei voelt plakkerig als het nat is en je kunt er dan een bal van kneden. Het bestaat uit heel fijne deeltjes. Als de grond erg droog is dan barst de grond open. In Nederland is er zeeklei en rivierklei.
Löss voelt fluweelzacht of bloemachtig als het droog is. Je kunt er moeilijk een bal van kneden als het vochtig is. 
Zand bestaat uit wat grovere korrels waarvan je geen bal kunt kneden omdat het uit elkaar valt. Het laat goed water door, maar spoelt voedingsstoffen snel weer uit de bodem.
Veen is opgebouwd uit afgestorven plantenresten.  

Gebruik geen turf! Maar verteerde bladaarde of compost 

Turf is vaak door compost gemengd om het waterhoudende vermogen van de grond te vergroten. Turf is afgegraven veengrond dat er honderden jaren over heeft gedaan om te ontstaan. In de Nederlandse veengebieden zijn door het afsteken van turf als brandstof onze beroemde veenplassen ontstaan. De turf uit onze potgrond komt uit een veengebied in Lithouwen waar weinig overblijft van het oorspronkelijke veengebied. Nederland is de grootste afnemer. Dat kan anders.

Om het vochthoudende vermogen van de grond, bodem, aarde te vergroten kan je het beste afgevallen blad laten verteren tot bladcompost. Het blad verteert sneller als er op iedere laag van 5 cm kalk wordt gestrooid.  

Verbeter de structuur van de bodem 

Als je weet op welke grond je tuin ligt kan je daar ook de geschikte planten voor uitzoeken. Alle bodemsoorten hebben hun voor- en nadelen en in alle gevallen kan de structuur worden verbeterd.  

In alle gevallen is het goed om de bovenlaag van 10 cm goed los te maken met een vork en daar een laag met goed verteerde bladaarde of biologische compost doorheen te werken. Dat is voedsel voor het bodemleven en stimuleert de activiteit in de bodem. Als het bodemleven geactiveerd wordt komt er meer zuurstof in de bodem en kunnen de plantenwortels makkelijker voedingsstoffen uit de bodem halen. Loop zo min mogelijk over de grond zodat de grond niet wordt aangedrukt en er makkelijk water en zuurstof in de grond kan komen voor een rijk bodemleven. 

Klei is heel fijn van structuur en houdt goed water vast. Als het droog is barst de grond open. Klei houdt goed voedingsstoffen en vocht vast en is daardoor vruchtbare grond. De plantenwortels makkelijker voedingsstoffen uit de bodem halen, zeker als je ervoor zorgt dat er voldoende verteerd organisch materiaal op valt of door de grond gewerkt wordt. 

Verbeteren van kleigrond kan het beste gedaan worden met basaltmeel, waardoor de grond meer verkruimeld en er meer lucht en water in de grond komt. Laat blad en plantenresten liggen zodat het bodemleven voldoende voedsel heeft en de grond luchtig houdt. Kalk toevoegen zorgt voor een losse structuur van de bodem.  

Leemgrond is iets lastiger. Het is ook heel fijn van structuur, maar verschilt vocht en plakkerigheid. Het heeft meestal een okergele kleur als het vochtig is. Meestal is het goed waterdoorlatend, maar er kan een harde onderlaag in de grond zitten dat geen water doorlaat, waardoor er vochtige plekken ontstaan. Leemgrond kan kalkrijk en kalkarm zijn. Dat kan je zien aan de plantsoorten zien die er van nature groeien. Er zit meestal weinig organische stof doorheen.  

Verbeteren van leemgrond kan door er goed verteerde en gezeefde biologische compost door de bovenlaag heen te werken met een spitvork. Eventueel vermengd met grofkorrelig zand zodat de structuur luchtiger wordt. 

Zand is goed doorlaatbaar en houd weinig voedingsstoffen vast omdat die uitspoelen. Zandgrond warmt snel op in het voorjaar als de zon erop schijnt. Deze grond kan je verbeteren door organisch materiaal toe te voegen zoals verteerde bladaarde of goed verteerde biologische compost.  

Verbeteren van zandgrond kan door er bentoniet (kleideeltjes) door de bovenlaag heen te werken, samen met goed verteerde biologische compost. Micro-organismen toevoegen helpt de plantenwortels om de voedingsstoffen beter uit de bodem te kunnen opnemen. 

Veen is een dikke laag afgestorven planten in moerassen en bewaard gebleven onder natte zuurstofarme omstandigheden. In Noord en West Nederland zijn uitgestrekte veengebieden, hoogveen en laagveen. Gedroogd veen werd gebruikt als brandstof – turf.

Wilde planten vertellen ons welke grondsoort het is 

Wilde planten groeien graag op specifieke bodemsoorten. Ze laten ons de kwaliteit en structuur van de bodem zien. Staan er veel planten van dezelfde soort bij elkaar dan geven zij een indicatie of aanduiding van de bodemvruchtbaarheid, waterhuishouding, stikstofgehalte, zuurtegraad en grondstructuur van de bodem. Dit zijn indicatorplanten  

Bodemanalyse is het nemen van grondmonsters van jouw tuingrond die je opstuurt naar een laboratorium. Daar lezen ze af welke voedingselementen, sporenelementen, zuurgraad en het organische stofgehalte in de bodem zitten. Met deze analyse wordt geadviseerd welke voedingsstoffen toegevoegd kunnen worden voor een gezond en actief bodemleven. 

Op welke grondsoort tuinier jij? Heb je hulp nodig bij het kiezen van geschikte planten?

Maak een belafspraak voor Gratis TuinAdvies

Bronnen: Ruud Snijders van Innogreenhttps://www.wildeweelde.nl/structuurverbetering-bodem
Tuinieren met stinzenplanten, Trudi Woerdeman. pagina 36 en verder Bodem Verbeteren. ISBN 978-90-9031166-1,
https://toverleven.cultu.be/indicatorplanten,
https://nl.wikipedia.org/wiki/Veen_(grondsoort), https://www.ru.nl/personen/kroon-j-de/

kattenoverlast

Kattenoverlast in je tuin

Katten poepen en plassen vaak in andermans tuin in nieuw aangelegde plantvakken met kale grond. Kattenpoep is niet geschikt als natuurlijke mest want het kan giftige stoffen bevatten en Toxoplasmose overbrengen. 

Toxoplasmose wordt veroorzaakt door een parasiet die kan zitten in de ontlasting van (vooral jonge) katten. Het is een sluimerende ziekte waarvan de verschijnselen lijken op de ziekte van Pfeiffer: moeheid, lusteloosheid, koorts. Er is een kans op infectie tijdens de zwangerschap en er is een risico voor het ongeboren kind. Ik heb zelf Toxoplasmose gehad – jaren geleden – en had vergrote lympheknopen, spierpijn en was maanden lang erg moe. https://www.rivm.nl/toxoplasmose

kattenoverlast

oplossing op korte termijn: poep opruimen

Verwijder dagelijks de kattenpoep uit je tuin. Dat kan met huishoudhandschoenen of wegwerphandschoenen en een schepje. Let op dat de huishoudhandschoenen op 90 graden worden gewassen en ontsmet het schepje in een een emmertje warm water met Dettol of met Dettol doekjes.

oplossing op lagere termijn:
katten houden niet van bepaalde geurende planten

Zet planten neer waar katten niet van houden zoals:

  • Daslook – uienlucht, 
  • Geranium macrorrhyzum – citroenlucht 
  • Citroenverbena
  • Munt 
  • Lavendel  
  • Rozemarijn
  • Goudsbloem

Waar katten ook niet van houden zijn:

  • Watersproeiers, die wellicht gebruikt kunnen in de zomervakantie
  • Plant bodembedekkers zoals Elfenbloem, Maagdenpalm, Pachyfragma of zaai wilde bloemen met daarin vaste soorten en leg in het begin ter bescherming takken met doornen neer.
  • Stekelige planten zoals vuurdoorn, meidoorn en sleedoorn hebben harde stekels. Die kan je planten voor de gaten in het hek of schutting. Mijn favoriet is de Vuurdoorn – Pyracantha, deze vaste heester is half wintergroen, bloeit mooi in het voorjaar, trekt insecten waaronder bijen en geeft mooie gekleurde bessen in de winter. Vogels maken er graag nestjes in waar katten niet bij kunnen. Ze staan het beste op een zonnige plek of halfschaduw. 

Groene Schoolpleinen

Bovengenoemde planten zijn niet giftig, zeker als het biologisch geteelde planten zijn. Daarom zijn ze ook geschikt voor het aanplanten op groene schoolpleinen.
Heb je hulp nodig? Maak een afspraak voor Gratis TuinAdvies

 

5 tips over hoe je een bloeiende insecten tuin kunt maken

De afgelopen dagen liet de zinderende zon zich zien. De (fruit)bomen bloeien, alle late tulpen en narcissen geuren en kleuren, de uienbollen en indianenbloemen staan op het punt van uitkomen tussen de vaste planten die uit de grond schieten. Het is een perfect moment om je een paar ideeën te geven om bestuivende insecten en andere wilde beestjes te helpen in jouw tuin, dakterras of in jouw buurt.

Ga inheems

lieve-vrouwe-bedstro als bodembedekker

Kies sterke inheemse soorten met verschillende bloemkleuren, vormen, grootten, en bloeiperioden.  Inheemse planten vestigen zich makkelijker. Kies ook specifieke soorten die lokaal voorkomen. Koop ze bij een kwekerij in jouw buurt die biologische planten verkoopt. Kies voor enkelbloemige bloemen, waar de bijen goed bij nectar en stuifmeel kunnen komen.

Heb je hulp nodig bij het kiezen van de juiste planten? maak een afspraak voor een gratis tuinadvies

Rek het bloeiseizoen

Gebruik een plantencombinatie die afwisselend bloeit van het voorjaar tot in het late najaar. Dit levert een voedselbron voor insecten en vogels die steeds terug komen naar jouw tuin. Zaai een bloemrijk grasveld zodat insecten maanden lang voedsel hebben. Heb je geen tuin. Vul dan potten en bakken met bijen en vlinderplanten en zet ze op een zonnige plek en geef ze regelmatig water zodat de bloemen blijven komen en bloeien.

Varieer in soorten

Echinacea, Oenothera, Zeeuws knoopje en Phloxen

Zorg voor variatie in bloemkleuren, geuren, hoogte, vormen om verschillende soorten insecten en vogels aan te trekken. Bijen hebben een voorkeur voor blauwe, paarse, witte en gele bloemen. Vlinders trekken naar rode, gele, oranje, roze, en paarse bloemen. Zet de planten in groepjes per soort. Bloemen in grote groepen trekken meer bestuivende beestjes dan individuele planten. Kies nectarrijke en stuifmeelrijke soorten met enkel bloemige bloemen (botanisch) zodat de insecten goed bij de kern van de bloem kunnen komen.

Houd je planten energiek

Nectar verzamelen en stuifmeel verspreiden is hard werken. Zorg voor een goede bodemstructuur en waterafvoer. Hoe de grond verbeterd kan worden verschilt per locatie. Zet de planten in ruim zonlicht omdat insecten zich opladen in de warmte van de zon. Leg een paar stenen neer waar ze kunnen uitrusten en opwarmen.

Heb je hulp nodig bij maken van een goede bodemstructuur? maak een afspraak voor een gratis tuinadvies

Zorg voor veilige plekken

Moedig bestuivers aan om je tuin te bezoeken waar nestgelegenheid is in een takkenhoop, een zandheuvel in de zon voor graafbijen of in een zonnig stapelmuurtje. Zet ondiepe waterschaaltjes neer zodat de insecten kunnen drinken op deze zonnige en dagen met warme wind.